Het CBR-logo op een blauw bord voor een examencentrum van baksteen
Beeld: via Frank van der Burg

Je praktijkexamen duurt 55 minuten, waarvan je er ongeveer 35 zelf rijdt. Je begint met kennismaken, een ogentest en een paar vragen over de auto, en onderweg doe je twee bijzondere verrichtingen. Hier loop je het hele examen alvast een keer rustig door.

Het examen, stap voor stap

Van het moment dat de examinator je ophaalt tot je uitslag: loop de zeven stappen door met de knoppen.

Stap 1 van 7 · Voor de rit

  1. Ophalen en legitimeren

    In het examencentrum haalt de examinator je op. Je legitimeert je, en hij of zij controleert je uitnodiging, of je geslaagd bent voor je theorie-examen en je ingevulde formulier Zelfreflectie. Daarna loop je samen naar buiten, naar de parkeerplaats.

  2. De ogentest

    Onderweg naar de auto vraagt de examinator je het kenteken van een stilstaande auto te lezen op ongeveer 25 meter afstand. Heb je daar een bril of lenzen voor nodig, dan hou je die gewoon op. Lukt het lezen niet, dan gaat je examen gewoon door: de examinator geeft het door aan de medische afdeling van het CBR, en die laat je weten wat er verder nodig is.

  3. Vragen over de auto

    Bij de auto krijg je een paar vragen, de voorbereidings- en controlehandelingen. Bijvoorbeeld over het checken van de motorvloeistof of over de lampjes op je dashboard. Sinds januari 2024 hoort daar ook een vraag over rijhulpsystemen bij, zoals parkeersensoren, lane assist of verkeersbordherkenning.

  4. Rijden op aanwijzingen

    Het grootste deel van de rit van ongeveer 35 minuten rijd je op aanwijzingen van de examinator. Die krijg je op tijd, kort en duidelijk. Onderweg komen wegrijden, rechte en bochtige weggedeelten, kruispunten, in- en uitvoegen, inhalen, van rijstrook wisselen en bijzondere weggedeelten langs. De examinator let vooral op hoe je de auto beheerst, op je kijkgedrag en of je goed voorrang verleent.

  5. Zelfstandig rijden

    Tien tot vijftien minuten rijd je zelfstandig naar een bestemming, met behulp van een navigatiesysteem. Valt de navigatie uit, dan krijg je in plaats daarvan een clusteropdracht: drie tot vijf aanwijzingen achter elkaar. Ook hier kijkt de examinator vooral of je veilig en zelfstandig rijdt.

  6. Twee bijzondere verrichtingen

    Ergens in de rit vraagt de examinator je om twee bijzondere verrichtingen, zoals fileparkeren of omkeren. Welke er zijn en hoe dat gaat, zie je hieronder.

  7. De uitslag

    Direct na de rit hoor je in het examencentrum of je geslaagd bent. De examinator vertelt waar je nog aan moet werken, en bij een onvoldoende krijg je een korte samenvatting van de onderdelen die niet goed genoeg waren.

Mag je instructrice meerijden?

Ja, als jij dat wilt: jij beslist. Voorwaarde is dat je rijschool het examen heeft gereserveerd. Je instructrice zit achterin en mag onderweg geen tips geven. Er mag maar één persoon extra mee, dus soms kan het niet, bijvoorbeeld als er al een examinator in opleiding meerijdt.

De bijzondere verrichtingen

Het CBR kent zeven bijzondere verrichtingen. Twee daarvan doe je op je examen, en bij minstens een van die twee rijd je achteruit. De examinator geeft in een straat of op een parkeerterrein een precieze opdracht, bijvoorbeeld: in deze straat ga je de auto omkeren door te steken. Daarna kies jij zelf de plek, met genoeg ruimte en goed zicht, waar je niemand onnodig hindert.

Kies een verrichting

In rechte lijn achteruit rijden

Je rijdt ongeveer 20 meter recht achteruit, vlak langs de rand van de rijbaan.

Achteruit rijden van een bocht

Je rijdt een bocht achteruit en blijft daarbij op ongeveer gelijke afstand van de kant. Uitkomen op de andere weghelft telt als fout.

Fileparkeren

Je zet de auto vooruit of achteruit vlak voor of achter een andere geparkeerde auto langs de stoeprand. Lukt het niet in een keer, dan mag je corrigeren.

Parkeren in een haaks of schuin vak

Je parkeert vooruit of achteruit in een vak, links of rechts van de weg. Lukt het niet in een keer, dan mag je corrigeren.

Omkeren door te steken

Je keert door eenmaal achteruit te rijden, op een straat van ongeveer anderhalve autolengte breed.

Omkeren door een halve draai

Je keert in een vloeiende beweging, zonder achteruit te rijden. Daarbij mag je de hele breedte van de rijbaan en parkeervakken gebruiken.

De hellingproef

Je stopt op een helling en rijdt weer weg zonder terug te rollen of de motor af te laten slaan. Handrem, voetrem of een wegrijhulpsysteem: je kiest zelf.

Komt de hellingproef vanzelf voorbij in het verkeer en gaat hij goed, dan telt die als een van je twee verrichtingen.

Waar let de examinator op?

Niet op perfectie. Bij de bijzondere verrichtingen kijkt de examinator naar vier dingen.

  • Kijkgedrag Voor en tijdens de verrichting weet je zeker dat het veilig kan: spiegels gebruiken en over je schouder kijken.
  • Voertuigbeheersing Gas, koppeling en rem in combinatie met goed en tijdig sturen, zo veel mogelijk in een vloeiende beweging.
  • Rekening houden met anderen Rustig rijden mag, maar niet zo traag dat ander verkeer langer dan nodig moet wachten.
  • Voor laten gaan Komt er iemand aan tijdens je verrichting, dan laat je die voorgaan.

Mag dit bij een bijzondere verrichting?

Je achteruitrijcamera gebruiken

Mag wel. Een achteruitrijcamera mag je erbij gebruiken. Je kijkgedrag wordt wel beoordeeld.

Het automatische inparkeersysteem aanzetten

Mag niet. Juist het bedienen van de auto in een kleine ruimte wordt beoordeeld.

Corrigeren als het parkeren niet in een keer lukt

Mag wel. Bij het parkeren mag je corrigeren.

Zelf de plek kiezen waar je de opdracht uitvoert

Mag wel. De examinator geeft de opdracht, jij kiest de plek. Die keuze hoort bij de beoordeling.

Vrijstelling via de tussentijdse toets

Doe je de bijzondere verrichtingen goed tijdens je tussentijdse toets, dan toetst de examinator ze niet meer op je eerstvolgende praktijkexamen. Zak je voor dat examen, dan vervalt de vrijstelling. Doe je meerdere tussentijdse toetsen, dan telt alleen de laatste. En deed je de toets in een automaat, dan geldt de vrijstelling niet voor een examen in een schakelauto. Andersom wel.

Na je examen

Het uitslagformulier krijg je bij het praktijkexamen auto automatisch per e-mail van het CBR. Daarop zie je alles terug, dus neem het door met je instructrice: dan weet je precies waar je volgende lessen over gaan.

Geslaagd? Dan gaat je verklaring van rijvaardigheid naar het rijbewijzenregister en kun je vanaf de dag na je examen je rijbewijs aanvragen bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Hoe dat gaat, lees je in Rijbewijs aanvragen bij de gemeente.

Bekijk de officiële video

Bronnen: CBR: hoe gaat het praktijkexamen auto, CBR: Rijprocedure B, CBR: vragen over rijhulpsystemen

Rijbewijshulp is algemene uitleg. Voor je eigen situatie zijn het CBR, de RDW en andere instanties leidend. Lees ook de disclaimer.